GenREACT

Testuingurua

Klima-aldaketa itsas ekosistemetako ingurumen-baldintzak aldatzen ari da, eta arrain-populazioen banaketan, ugaritasunean eta produktibitatean eragin dezake; horrek ondorioak izan ditzake baliabideen eskuragarritasunean eta arrantza-jardueran. Aldaketa horien aurrean, espezieek baldintza egokiagoak dituzten eremuetara lekualdatuz erantzun dezakete, mekanismo genetiko eta epigenetikoen bidez egokituz edo, erantzuteko gaitasuna nahikoa ez denean, populazioak murriztuz.

Arrantzaren kudeaketa jasangarriak aukera eman behar du arrantza-baliabideek kudeaketa-neurri desberdinen eta epe luzeko ingurumen-presioen aurrean nola erantzungo duten aurreikusteko. Hala ere, klima-aldaketaren ondorioei buruzko proiekzioek ez dute beti kontuan hartzen espezieek ingurumen-baldintza berrietara egokitzeko duten gaitasun genetikoa.

GenREACTen hipotesiaren arabera, egokitzapen genomiko eta epigenomikorako ahalmena aurreikusitako ingurumen-baldintzen bilakaerarekin uztartzeak aukera emango du itsas espezieek klima-aldaketarekiko duten erresilientzia eta kalteberatasuna zehaztasun handiagoz zenbatesteko.

Proiektuak ikuspegi hori merkataritza-intereseko bost itsas arrain-espezietan aplikatuko du, arrantza-baliabideen epe luzeko ebaluazioan, kontserbazioan eta kudeaketan klima-aldaketarekiko egokitzapena txertatzen lagunduko duten ezagutza eta tresnak sortzeko.

Helburuak

GenREACTen helburua da itsas espezieek klima-aldaketarekiko duten erresilientzia eta kalteberatasuna arrantza-ebaluazioan eta -kudeaketan txertatzeko esparru bat garatzea.

Horretarako, proiektuak hiru helburu nagusi ditu:

• Merkataritza-intereseko bost itsas arrain-espezieren kalteberatasun genomikoa eta epigenomikoa ebaluatzea etorkizuneko klima-baldintzen aurrean, eta ingurumen-aldaketetara egokitzearekin eta haiei erantzutearekin lotutako mekanismo genetiko eta epigenetiko nagusiak identifikatzea.
• Espezie horien ugaritasunean eta banaketan etorkizunean gerta daitezkeen aldaketak aurreikustea, kalteberatasun genomikoa eta epigenomikoa habitaten egokitasunaren bilakaerarekin uztartuta.
• Espezieen klima-kalteberatasuna epe luzeko arrantza-kudeaketako planetan txertatzen laguntzea, azken erabiltzaileekin elkarreraginean.

Besteak beste, proiektuak desplazamendu genomikoa aztertuko du; hau da, gaur egungo dibertsitate genomikoaren eta etorkizuneko ingurumen-baldintzetan beharrezkoa izango litzatekeenaren arteko aldea. Era berean, habitaten egokitasunean gerta daitezkeen aldaketak aztertuko ditu, espezieen banaketa-ereduen bidez.

Espero diren emaitzak eta eragina

GenREACTek arrantza-espezieen ebaluazioan klima-erresilientziaren eta -kalteberatasunaren estimazioak integratzeko esparru metodologikoa garatuko du, etorkizunean gerta daitekeen desegokitzapen genetikoari buruzko informazioa eta habitaten egokitasunean aurreikusitako aldaketak uztartuz.

Informazio hori espezieen erresilientzia-indize batean integratuko da, eta aukera emango du:

• Espezie batek lekualdatzeko edo egokitzeko duen gaitasunaren eta haren ingurunea eraldatzen den abiaduraren artean egon daitekeen desoreka zenbatesteko.
• Klima-aldaketarekiko potentzialki kalteberenak diren espezieak identifikatzeko.
• Egokitzeko ahalmen handiena duten eremuak kokatzeko.
• Aurreikusitako inpaktuak handiagoak izan daitezkeen eremuak identifikatzeko.

Ikuspuntu zientifikotik, proiektuak itsas arrainen egokitzapen genetikoa bultzatzen duten ingurumen-faktore nagusiak identifikatzen lagunduko du, eta haien erresilientzian edo kalteberatasunean parte hartzen duten mekanismo genetiko eta epigenetikoei buruzko ezagutza hobetuko du.

Gainera, GenREACTek informazio genomikoan eta epigenomikoan oinarritutako tresnak garatuko ditu, klima-aldaketaren inpaktuei buruzko azterketen aurreikuspen-gaitasuna handitzeko, baita datu horiek arrantza-ebaluazioan txertatzeko orientabideak ere.

Garatutako metodologiak klima-aldaketak itsas baliabideetan izan ditzakeen ondorioak aurreikusten lagundu ahal izango du, eta etorkizuneko kudeaketa- eta kontserbazio-neurriak diseinatzeko oinarri zientifiko osatuagoa eskainiko du.

Era berean, proiektuak sarbide irekiko datu genomiko ugari sortuko ditu. Datu horiek biltegi publikoetan gordeko dira, komunitate zientifikoak berrerabili ahal izan ditzan eta arlo horretako garapen eta ikerketa berriak sustatzeko.

Finantzaketa