PETFISH

Testuingurua

Arrantza-jarduera handiko eremuak bat etorri ohi dira produktibitate eta biodibertsitate handiko itsas eremuekin, non espezie eta arrantza-flota ugarik bat egiten duten. Erabileren gainjartze horrek erronka bat dakar itsas ekosistemen kudeaketa jasangarrirako, mugikortasun handiko itsas harrapariak —hegaztiak, ugaztunak edo dortokak— hainbat arrantza-arteren eraginpean baitaude beren bizi-zikloan zehar.

Ustekabeko harrapaketa edo bycatch-a da babestutako itsas espezieen edo ETPen (Endangered, Threatened and Protected species; galzoriko, mehatxatutako eta babestutako espezieak) mehatxu nagusietako bat. Kalkuluen arabera, mundu osoan 20 milioi banako baino gehiago harrapatzen dira urtero modu horretan (Gray & Kennelly, 2018).

Arrantzak itsas ingurunean duen eragina murrizteko, 2018az geroztik Europako araudiak babestutako espezieen —hegazti, ugaztun, narrasti, arrain eta ornogabeen— ustekabeko harrapaketei buruzko datuak biltzea eskatzen du, Data Collection Framework (DCF 2017/1004/EC) eta EUMAP (2016/1251/EU) esparruen barruan. Behatzaile-programen bidez bildutako oinarrizko datuak funtsezko eta ordezkaezinezko informazio-iturria dira babestutako espezieen eta arrantza-arteen arteko elkarreraginei buruzko informazioa lortzeko. Hala ere, gaur egungo irismenak mugak ditu ebaluazio osoak egiteko eta erabat eraginkorrak diren kudeaketa-neurriak diseinatzeko.

Ekosisteman oinarritutako arrantza-kudeaketan aurrera egiteko, beharrezkoa da jarraipen-programa sistematiko, sakon eta moldagarriak ezartzea, ingurumen-, biologia- eta eragiketa-aldagaiak integratuta. Testuinguru horretan, AZTIren proiektu hau Oinarrizko Datuen Plan Nazionalaren barruan kokatzen da, eta Europako Itsas eta Arrantza Funtsaren (FEMP) helburuei erantzuten die, babestutako itsas espezieen ustekabeko harrapaketak murrizteko.

Helburuak

Proiektuaren helburua da babestutako espezieen ustekabeko harrapaketak murrizteko aplikagarriak diren tresnak eta ezagutza zientifikoa garatzea, datuen bilketa, analisia eta espazio- eta denbora-ereduen modelizazioa uztartuz.

Helburu espezifikoak hauek dira:

1. Esparru operatibo bat garatzea, ETPen ustekabeko harrapaketak arrantza-jarraipeneko programetan sistematikoki txertatzeko, eta arrantza industrialaren eta artisau-arrantzaren protokoloak berrikusi eta harmonizatzeko.
2. Eskuragarri dagoen informazioa zabaltzea, ingurumen-, arrantza- eta biologia-datuak datu-base integratu berri batean txertatuz, bycatch-aren ebaluazio osoa egin ahal izateko.
3. Kanpaina ekosistemikoetatik jasotako informazioa integratzea, babestutako espezieen ugaritasuna, banaketa eta dieta zenbatesteko eta datu horiek ustekabeko harrapaketen espazio- eta denbora-aldakortasunarekin lotzeko.
4. Babestutako espezieen ustekabeko harrapaketaren ohiko monitorizazioa ikuspegi ekosistemiko batetik egiteko funtsezko elementuak ezartzea.
5. Nazioarteko lankidetza sustatzea, lantaldeetan datuak partekatu eta harmonizatzeko.

Espero den inpaktua

Proiektu hau gauzatzeak ekosisteman oinarritutako arrantza-kudeaketa praktikan ezartzea ahalbidetuko du, Itsas Estrategiari buruzko Esparru Zuzentarauarekin eta Arrantza Politika Erkidearekin bat etorriz.

Espero diren emaitza eta inpaktu nagusien artean hauek nabarmentzen dira:

• Ustekabeko harrapaketarekin lotutako kudeaketa-adierazleak eta -helburuak identifikatzea, itsas uren Ingurumen Egoera Onean (BEA) definitutako Biodibertsitatea eta Sare Trofikoak deskriptoreekin lotuta.
• Itsas biodibertsitatearen jarraipenerako ezarritako Europako irizpide metodologikoak betetzea (Europako Batzordearen Erabakia, 2017).
• Ustekabeko harrapaketa lehentasunezko irizpidetzat hartzea 1. deskriptorearen (Biodibertsitatea) barruan, espazio- eta denbora-arloko arintze-neurri eraginkorragoak diseinatu ahal izateko.
• Hainbat informazio-iturri integratzea —arrantza-datuak, datu biologikoak eta kanpaina ekosistemikoetako datuak—, ustekabeko harrapaketaren probabilitatea baldintzatzen duten faktoreak hobeto ulertzeko.
• Sentikortasun ekologiko handiko eremuak eta garaiak identifikatzea, kudeaketa- eta arintze-neurriak diseinatzen laguntzeko.

Finantzaketa