TUNA BAI

Testuingurua

Atun tropikalen arrantza —albakora, hegats-horia eta moja— munduko arrantza-jarduera garrantzitsuenetako bat da, bai flotaren tamainagatik, bai hartzen duen eremu ozeaniko zabalagatik. Euskal atunontzi izoztaile inguraketa-saredunek presentzia handia dute Indiako eta Atlantikoko ozeanoetan, eta funtsezko informazio-iturria dira ICCAT eta IOTC bezalako nazioarteko erakundeek atun-stocken kudeaketa egin dezaten.

Tradizionalki, stocken ebaluazioak arrantza-ahalegineko harrapaketan (CPUE) oinarritutako ugaritasun-indizeen bidez egin izan dira. Hala ere, berrikuntza teknologikoak txertatzeak —bereziki, geolokalizazio-buiak eta ekosondak dituzten arrainak biltzeko gailuak (FADak) erabiltzeak— arrantzaren eraginkortasuna handitu du, eta zalantzan jarri du CPUE indizeen oinarrian zeuden zenbait hipotesiren baliozkotasuna.

Testuinguru horretan sortu ziren BAI indizeak (FADetako buien datu akustikoetan oinarritutako ugaritasun-indizeak), arrantza-jarduerarekiko independentea den alternatiba gisa. 2019az geroztik, BAI indizeak pixkanaka txertatu dira espezie eta ozeano desberdinen ebaluazioetan:

• 2019: Indiako Ozeanoko albako­raren ebaluazioan BAI indizea txertatu zen.
• 2020: hegats-horiaren BAI indizea txertatu zen.
• 2021: lehen BAI indizeak egin ziren Pazifikoan (albakora) eta Atlantikoan (moja).
• 2022–2024: metodologia sendotu eta espezie eta eremu berrietara zabaldu zen (albakora eta hegats-horia Atlantikoan eta Pazifikoan), eta gero eta onarpen handiagoa lortu zuen kudeaketa-erakundeetan (IOTC, ICCAT eta CIAT).

“Atun tropikalen ugaritasun-indizeak, buien akustikatik abiatuta (BAI)” proiektuak TUNA-BAI familiaren ikerketa-ildoari jarraipena ematen dio. Horretarako, metodologia analitiko berriak aztertzen ditu eta datu akustikoetan oinarritutako monitorizazio-plataforma sendotzen du, hiru ozeanoetako stocken ebaluazioa eta kudeaketa indartzeko.

Helburuak

Proiektuaren helburua BAI indizeen erabilera indartzea da, atun tropikalen kudeaketa jasangarrirako tresna independente gisa. Zehazki:

1. 2023an FADetan ezarritako buietatik jasotako datu akustikoak berreskuratzea eta estandarizatzea.
2. Emaitzak sortzea, BAI indize eguneratuak IOTC, ICCAT eta IATTC erakundeen batzorde zientifikoetan aurkeztu ahal izateko.
3. IM-24-TUNA-BAI proiektuan identifikatutako irtenbide metodologiko berriak aztertzea, indizeen kalitatea eta aplikagarritasuna hobetzeko.

Espero den inpaktua

Proiektuari esker, CPUEan oinarritutako ohiko indizeen osagarri izango den tresna sendo bat garatzen jarraitu ahal izango da. Horrela, alternatiba independente eta zehatzago bat eskainiko da IOTC, ICCAT eta IATTC erakundeen batzorde zientifikoen lana bideratzeko. Aldi berean, atunontzien flotaren, datu akustikoen hornitzaileen eta funtsezko beste eragile batzuen arteko lankidetza sendotzen lagunduko du, 2025eko proposamen berrian horiek integratzeko helburuarekin.

Orain arte flotarekin eta buia-hornitzaileekin izandako lankidetzari esker, datu akustikoak kudeaketa-organoetan aurkeztutako ereduetarako informazio baliagarri bihurtu dira. Informazio horren erabileraren bilakaerak buiak monitorizazio-plataforma estrategiko bihurtzen ari da; funtsezko tresna dira atun tropikalen ugaritasun-indizeak (BAI) sortzeko eta arrantza-kudeaketa jasangarriago baterantz aurrera egiteko, eskura dagoen ebidentzia zientifiko onenean oinarrituta.

Finantzaketa