Albisteak
Edukien aurkibidea
Pasaia, 2026ko uztailaren 9a. AZTIk eta arrantza-sektoreak hegalaburraren (Thunnus thynnus) prospekzio-kanpaina bat egiten ari dira Kantauri itsasoan, Nuevo Horizonte ontzian. OPEGUIk bultzatutako ekimenaren helburua hegalabur-sardak lokalizatzea eta karakterizatzea da. Horretarako, teknologia akustikoa, arrautzen eta larben laginketak, zuzeneko behaketa-teknikak eta ingurumen-ADNaren analisia erabiltzen ari dira. Flotaren babes operatiboari eta ezagutza praktikoari esker, Kantauriko uretan espeziearen presentziari buruzko informazio erabilgarria eta eguneratua sortu nahi da.
Kanpainak aukera emango du Kantauri itsasoko uretan hegalaburraren presentziaren mapa eguneratua egiteko, detektatutako arrain-sarden kopuruari eta tamainari buruzko informazioarekin. Datu horiek eskura izateak arrantza-jarduera hobeto planifikatzen lagunduko du, eta ziurgabetasuna murriztuko dio flotari. Hegalaburra oso espezie migratzailea da, eta haren presentzia nabarmen aldatzen da denboran eta espazioan. Ziurgabetasun horrek kostu erreala du ontzientzat; horregatik, informazio propioa eta eguneratua izateak kostu hori murrizten eta arrantza-jarduera optimizatzen laguntzen du.
Metodologia desberdinen bidez lortutako informazioa egiaztatzeko eta oinarrizko datu biologikoak —hala nola aleen neurriak— eskuratzeko, eskala txikiko arrantza esperimentalak egingo dira, baliabidean eragin komertzialik izan gabe. Kanpainak arrautzen eta larben laginketak ere jasoko ditu, bai eta ingurumen-ADNa aztertzeko ur-laginen bilketa ere. Tresna horiei esker, espeziearen presentzia detektatu ahal izango da zuzenean behatu ez den kasuetan ere, eta Kantauri itsasoan duen banaketari buruzko informazio osagarria eskuratuko da.
Horrez gain, proba-arrantza horietan harrapatutako aleak markatzeko aukera ere aztertuko da; horretarako, dagozkion baimenak tramitatzen ari dira, kanpainaren baimen orokorrarekin batera, Arrantzako Idazkaritza Nagusian. Halaber, urpeko kamera erabiltzea aurreikusten da detektatutako arrain-sarden irudiak lortzeko.
Prospekzioaren diseinua arrantza-sektorearekin batera landu da. Sektoreak ontzia jarri du, bai eta bilaketa-estrategia definitzeko irizpideak ere, Kantauri itsasoko jardueraren baldintza errealetara egokituta. Ikuspegi horri esker, ikerketa sektorearen behar zehatzetara bidera daiteke, eta emaitzak arrantza-jarduerara modu praktikoan eramatea errazten da.
“Zientziaren eta sektorearen arteko ezagutza partekatua funtsezkoa da kudeaketa-eredu zehatzago, jasangarriago eta baliabidearen errealitatera egokituagoetan aurrera egiteko”, adierazi du AZTIko ikertzaile-taldeak.
Kanpaina euskal arrantza-sektoreak hegalaburra gizentzea jarduera-ildo gisa sendotzeko duen estrategia zabalago baten barruan kokatzen da, eta AZTIk apustu horri ematen dion laguntza zientifiko eta teknologikoaren parte da. Espeziearen presentziari buruzko informazio propioa eta eguneratua izateak, halaber, sektorearen gaitasuna indartzen du bere interesak defendatzeko nazioarteko kudeaketa-erakundeetan —ICCATen, esaterako—, non kuotak negoziatzen diren.
Gainera, prospekzio honek ItsasBalfegó garatzeko identifikatutako beharretako bati erantzuten dio. ItsasBalfegó AZTIk eta Balfegók bultzatutako ekimena da, Kantauri itsasoan hegalaburraren gizentze jasangarria garatzeko. 2025ean egindako baliozkotze teknikoaren ondoren, proiektua gaur egun industria-eskalako garapena ahalbidetuko duten oinarriak sendotzen ari da. Oinarri horien artean dago hegalabur-sarden banaketa espazial eta denboralaren ezagutza hobetzea. Alderdi hori funtsezkoa da etorkizuneko harrapaketa-operazioak optimizatzeko. Kanpaina honen emaitzek balio handiko informazio zientifikoa emango dute, bai arrantza-kudeaketarako, bai espeziearen aprobetxamendu jasangarriari lotutako jarduera berriak garatzeko.