Zergatik ez du dieta berak eragin bera pertsona guztiengan? AZTIk nutrizio pertsonalizatuago baterako gakoak ikertzen ditu

• Memoria berri batek AZTIk hamarkada bat baino gehiagoan egindako ikerketa biltzen du, informazio biologikoa elikaduraren eta osasunaren arteko harremana hobeto ulertzeko nola erabil daitekeen aztertuz.
• Argitalpenak obesitateari eta kirolarien nutrizio-jarraipenari buruzko emaitzak jasotzen ditu, baita zahartzeari eta nutrizio onkologikoari buruzko ikerketak ere.
• AZTIk Lipiwell eta NutriHealth Corner bezalako zerbitzuak garatu ditu, eta Europako proiektuak koordinatzen ditu nutrizioaren pertsonalizazioan aurrera egiteko.

Derio, 2026ko irailaren 17a. Doitasuneko nutrizioak ideia sinple bat du abiapuntu: elikadura berak ez du eragin bera pertsona guztiengan. Aldakortasun horren atzean dauden desberdintasun biologikoak ulertzea izan da AZTIko nutrizio eta osasun taldeak azken urteotan garatutako ikerketaren helburu nagusietako bat. Teknologia omikoei eta doitasuneko nutrizioari buruzko memoria berriak elikadura pertsonalizatuagoa eta eraginkorragoa sustatzeko aurrerapen zientifikoak, tresna teknologikoak eta aplikazio praktikoak biltzen ditu.

Zentro zientifiko eta teknologikoak hamar urte baino gehiago daramatza organismoari, elikadurari eta bizi-ohiturei buruzko informazioa nola uztartu ikertzen, pertsona bakoitzera hobeto egokitutako nutrizioa bultzatzeko. Ibilbide horretan, ospitaleekin eta kirol-erakundeekin egindako azterketak, hogei argitalpen zientifiko baino gehiago eta Europako proiektuen koordinazioa nabarmentzen dira.

Pisuak eta altuerak erakusten ez dutena

Memorian jasotako emaitzetako bat AZTIk haur eta helduen obesitateari buruz egindako ikerketetatik dator, Gurutzetako Unibertsitate Ospitalearekin eta Biobizkaiarekin lankidetzan garatutako lanetatik. Azterketa horietan, globulu gorrien mintzetako gantz-azidoen profilean desberdintasunak identifikatu dira, eta desberdintasun horiek gorputz-masaren indizeak ematen ez duen informazioa eskaintzen dute metabolismoari buruz.

Desberdintasun horiek ezagutzeak ikerketetan parte hartzen duten pertsonak hobeto karakterizatzeko aukera emateaz gain, pertsona bakoitzaren ezaugarrietara hobeto egokitutako nutrizio-estrategiak diseinatzeko oinarria ere eskaintzen du.

Informazio hori lortzeko, AZTIk teknologia omikoak erabiltzen ditu: pertsonen osasunean eragina duten molekula eta mikroorganismo multzoak aztertzen dituzten teknikak. Horien artean daude lipidomika, gantzak aztertzen dituena; metabolomika, organismoaren jarduerarekin lotutako molekula txikietan oinarritzen dena; eta hesteetako mikrobiomaren analisia. Informazio horrek datu klinikoak, gorputz-neurriak eta elikadura-ohiturei buruzko datuak osatzen ditu, pertsona bakoitzari buruzko ikuspegi osoagoa eskainiz.

Elikadura bizitzako etapa eta egoera desberdinetan

Kirolaren arloan, AZTIk futbolari profesionalekin egindako ikerketek globulu gorrien mintzetako gantz-azidoen profilean denboraldian zehar gertatzen diren aldaketak identifikatu dituzte. Emaitza horiek aukera berriak zabaltzen dituzte biomarkatzaile mota horiek nutrizio-jarraipenean eta kirol-errendimenduaren optimizazioan erabiltzeko.

Zahartzearen arloan, zentroak elikaduraren, metabolismoaren eta hesteetako mikrobiotaren arteko interakzioa aztertzen du, zahartzearekin lotutako aldaketak hobeto ulertzeko adierazleak identifikatzeko eta zahartze-prozesuan pertsonen beharretara egokitutako nutrizio-estrategiak garatzeko.

Memoriak nutrizio onkologikoari buruzko lanak ere jasotzen ditu. Arlo horretan, elikadurak zeregin garrantzitsua izan dezake pazienteen bizi-kalitatea hobetzeko. Besteak beste, tratamendu jakin batzuekin lotutako dastamen- eta usaimen-alterazioak eta horiek elikaduran duten eragina aztertzen dira.

Kasu bakoitzean erronkak desberdinak badira ere, lan horiek guztiek helburu bera dute: pertsona bakoitzak elikadurari nola erantzuten dion hobeto ulertzea, informazio biologikoa, bizi-ohiturak eta dieta-datuak integratuz, gero eta gomendio nutrizional pertsonalizatuagoak garatzeko.

Ikerketatik nutrizioari laguntzeko tresnetara

AZTIk ezagutza zientifikoa aplikazio praktikoetara eramateko tresnak garatzen ere lan egiten du. Lipiwell biomarkatzaileetan oinarritutako zerbitzua da, elikaduraren, metabolismoaren eta osasunaren arteko harremanari buruz urteetan egindako ikerketaren emaitzak baliatzen dituena. Globulu gorrien gantz-azidoen profilaren analisitik abiatuta, eta bizi-ohiturei zein elikadurari buruzko informazioarekin batera, plataformak pertsona bakoitzaren egoera metabolikoaren ikuspegi osoagoa eskaintzen du, eta osasun-profesionalei nutrizio-gomendio pertsonalizatuak diseinatzen laguntzen die.

AZTIk, gainera, NutriHealth Corner sustatzen du, biomarkatzaileak, elikadura-ohiturak eta biosentsoreen bidez lortutako datuak integratzen dituen plataforma. Helburua da nutrizio-egoeraren ebaluazio osoagoa eta jarraipen pertsonalizatua erraztea. Informazio biologikoa eta bizimoduari buruzkoa uztartuta, tresnak nutrizio-gomendioak pertsona bakoitzaren ezaugarri eta beharretara egokitzen laguntzen du.

Europa mailan, AZTIk CoDiet koordinatzen du, hamar herrialdetako 17 erakunde biltzen dituen proiektua. Helburua da dietarekin lotutako gaixotasun ez-transmisiboen eredu prediktiboak garatzea, adimen artifiziala eta datu biologikoen, elikadura-datuen eta bizimoduari buruzko datuen analisia erabiliz.

Lan-ildo horiek pertsonen arteko desberdintasunen azterketa eta behar zehatzetara egokitutako nutrizio-esku-hartzeak diseinatzen laguntzeko tresnen garapena eta ebaluazioa uztartzen dituzte.

Deskargatu: AZTI INSIGHTS | NUTRIZIOA ETA OSASUNA. Teknologia omikoak eta doitasunezko nutrizioa