Albisteak
Edukien aurkibidea
Bilbo, 2026ko maiatzaren 4a. OR.PA.GU.,, arrantza arloan espezializatutako Galiziako enpresa, eta AZTI, elikaduran eta itsas ingurunean erreferentziazko zentro teknologikoa, NIRMARLIN proiektuaren esparruan frogatu dute infragorri hurbileko espektroskopian (NIR) oinarritutako irtenbide baten bideragarritasuna marlin urdina (Makaira nigricans) identifikatzeko; espezie hori “Kaltebera” gisa sailkatuta dago IUCNren arabera.
Teknologiak erakutsi du gai dela marlin urdina morfologikoki antzeko beste espezieetatik bereizteko prozesatze-baldintzetan, non identifikazio bisualak mugak dituen. Horrela, oinarri teknologiko sendoa eskaintzen du espezieen bereizketa, trazabilitatea eta plantako kalitate-kontrola hobetzeko.
AZTIko ikerketa-taldeak hainbat laginketa-kanpaina egin zituen 2025ean OR.PA.GU.-ren instalazioetan, Tui-n (Pontevedra).
Neurketa espektroskopikoak egin ziren marlin urdinaren eta antzeko beste espezie batzuen aleetan, bai izoztuta bai desizoztuta, eta datu-base sendoa sortu zen sailkapen-ereduak garatzeko.
Emaitzek erakusten dute espezieen artean desberdintasun espektroskopiko koherenteak daudela, kanpoko faktoreetatik independenteak, hala nola izotzaren presentziatik. Horrek sistemaren fidagarritasuna bermatzen du benetako funtzionamendu-baldintzetan, nahiz eta beharrezkoa den ekoizpen-ingurune jarraitu batean balidazio-fase gehigarri bat azken ezarpenerako.
Datuen tratamendua analisi multibarianteko teknikekin egin zen, besteak beste, osagai nagusien analisia (PCA) eta PLS-DA algoritmoan oinarritutako sailkapen-ereduak erabiliz.
Horri esker sistema optimizatu zen, eta neurketarako puntu egokiena isatsaren eremua dela zehaztu zen, aldakortasuna murriztuz eta arrain-laginak sailkatzeko gaitasuna hobetuz.
Azken ereduak %95eko zehaztasuna lortu du kanpo-balidazioan, sentikortasun eta espezifikotasun balio altuekin, eta horrek indartu egiten du etorkizuneko faseetan industria-eskalara eramateko duen potentziala.
«Lortutako emaitzek berresten dute NIR espektroskopia tresna giltzarri bihur daitekeela plantan espezieak modu objektiboan identifikatzeko. %95eko zehaztasuna lortuta kanpo-balidazioan, kontrol-sistemei sendotasuna ematen die eta araudi-eskakizunak betetzen laguntzen du», adierazi du Sonia Nieto Ortega AZTIko digitalizazioan aditua den ikertzaileak.
OR.PA.GU.-tik, Juana Paradak azpimarratu du garapen mota hauen balioa: «NIR espektroskopia bezalako teknologiak txertatzeak aukera ematen du prozesu eraginkorrago, trazagarriago eta merkatuaren nahiz araudiaren eskakizunekin lerrokatuagoetara aurrera egiteko, bereziki espezieen sailkapen egokiari dagokionez».
NIRMARLIN proiektuaren emaitzek berresten dute NIR teknologiaren bideragarritasun teknikoa prozesu industrialetan laguntza-tresna gisa: ekoizpen-lerroetan integratuta, sailkapen automatizatua hobetu, trazabilitatea indartu eta espezie kalteberen merkaturatzea prebenitzen lagun dezake.
Proiektuak, gainera, oinarriak ezartzen ditu fase berri baterako: benetako ingurunean balidazioa, ekoizpenean sistemaren optimizazioa eta ondorengo ezarpen industriala. Horrek ateak irekitzen ditu arrantza- eta elikadura-sektoreko beste enpresek ere teknologia hau adopta dezaten.
Ekimen hau bat dator arrantza- eta elikadura-industriaren gero eta eskari handiagoekin gardentasunari, jasangarritasunari eta digitalizazioari dagokienez, baita itsas baliabideen kudeaketa arduratsuarekin lotutako helburu erregulatzaileekin ere.
NIRMARLIN proiektua OR.PA.GU.-k Arrantzako Ekoizleen Erakundeen (OPP) eta haien elkarteen ekoizpen eta merkaturatze planetarako (PPyC) jasotako laguntzari esker gauzatu da, Espainiako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak (MAPA) finantzatuta.