Albisteak
Edukien aurkibidea
Pasaia, 2026ko uztailaren 16a- Ulysses Ulysses Data for Science Fundazioak sustatutako itsas iraunkortasuneko proiektu zientifikoa da, Eusko Jaurlaritzaren instituzio-lidergoarekin eta 20 bazkide baino gehiagoren laguntzarekin. Bere helburua ibai eta ozeanoetako plastiko-kutsadurari aurre egitea da, datu-bilketa eta analisi masibo bidez, ibaien eta itsasoen zaborren garraio, metatze eta hedakuntzari buruzko ezagutza sortuz euskal ibaietako eta Bizkaiko golkoan.
Lan horren esparruan, Ulyssesek Pasaiatik 18 gailu zientifikoren lehen jaurtiketa egin du, itsas zaborrak euskal kostaldean nola mugitzen diren aztertzeko. Horietako bederatzik —Traveller izenekoak— GPS dute, eta denbora errealean jarraitu daitezke. Beste bederatziek —Wooden izenekoak— ez dute sentsorerik, eta aurkitzen dituzten pertsonen laguntzari esker ezagutu daiteke haien helmuga.
Lehen datuek jaurtiketa-puntuaren arabera ibilbide desberdinak erakusten dituzte. Zenbait gailu Pasaiaren inguruan geratu ziren, bitartean beste batzuk mendebalderantz mugitu eta egun gutxiren buruan kostara iritsi ziren. Berreskuratutako gailuen artean daude Traveller T011 eta Wooden W016: aldi berean jaurti eta Saturrarango hondartzan ordu gutxiko eta metro gutxiko aldearekin aurkitu zituzten.
Bat-etortze honek GPSdun gailuan erregistratutako informazioa sentsorerik gabeko ereduaren helmugako punturekin alderatzea ahalbidetuko du, eta eskualdeko korronteen eragina hobeto ulertzeko bidea emango du
Gailu horien bidez, Ulyssesek korronteekin garraiatzen diren zaborren ibilbideari buruzko ezagutza hobetu nahi du, eta haien metatze-guneak identifikatu. Proiektuak 1.000 gailu baino gehiago zabaltzea aurreikusten du Bizkaiko golkoan; kokapena satelite bidez bidaliko da AZTIk lortutako datuak azter ditzan. Zabaltze hau lan zabalago baten parte da, zeina buia ozeanografiko eta sensorizazio-sistemekin hornitutako itsasontzi baten bidez osatzen den, itsas inguruneari buruzko informazio osagarria emateko eta jarraipen osoa egiteko gai dena. Lortutako datuek prebentzioan, arintzean eta bilketan neurri eraginkorragoak garatzeko aukera emango dute
Herritarren zientzia ikerketa-proiektuaren funtsezko osagaia da. Haurrek gailuak apaintzen parte hartzen dute, eta kostaldean aurkitzen dituzten pertsonek aurkikuntza jakinarazi eta non eta noiz agertu ziren informazioa eman dezakete.
Lankidetza honek gailuen helmugari buruzko datu enpirikoak eskuratzeko aukera ematen du eta, aldi berean, gizartea itsas hondakinen arazoaz jabetzen laguntzen du, litorala babestearen beharraz kontzientziazioa indartuz
“Ulyssesen ezaugarri bereizgarrietako bat da askotan gure begien bistatik kanpo geratzen den arazo bat ikusgai egitea lortzen duela. Gailuen jarraipena egitean, herritarrek hobeto ulertzen dute nola eragiten duten itsas hondakinek gure kostaldeetan, eta ingurunearen zaintzaren ardura hartzen dute kontzientziaz”, adierazi du Bernard Secok, Ulysses proiektuko zuzendariak.