Bizkaiko golkoko arrantza-kudeaketa hobetuz, harrapakinak identifikatzeko metodo genetiko bati esker

Erronka

Europako zuzentarauek —hala nola Itsas Estrategiari buruzko Esparru Zuzentarauak eta Arrantza Politika Bateratuak— arrantza-kudeaketa jasangarriagoa sustatzen dute, stocken jasangarritasuna bermatzeko eta ekosisteman oinarritutako ikuspegi baterantz aurrera egiteko. Horretarako, ezinbestekoa da itsas inguruneko harreman trofikoak zehaztasun handiagoz ezagutzea: zer espeziek zer jaten duten, zer lehentasun dituzten eta harreman horiek nola aldatzen diren espazioan eta denboran.

Informazio hori lortzeko, historikoki, urdaileko edukiaren ikusizko azterketa erabili izan da. Prozesu motela eta neketsua da, ezagutza taxonomiko handia eskatzen duena, eta bereziki konplexua —eta, zenbaitetan, ezinezkoa— bihurtzen da elikagaia oso digerituta dagoenean. Zetazeoen kasuan, are zailagoa da informazio hori eskuratzea. Horrek mugatu egiten ditu kudeaketa-eredu errealistagoak elikatzeko erabil daitezkeen datuen kalitatea eta kopurua.

Irtenbidea

Behar horri erantzuteko, AZTIko diziplina anitzeko talde batek —genetikan, itsas ekologian eta ekosistemen modelizazioan espezializatutako adituek osatua— metodo genetiko bat garatu eta baliozkotu zuen, arrainen urdailetan eta zetazeoen gorotzetan dagoen DNAren bidez harrapakinak identifikatzeko.

Prozedura Bizkaiko golkoan merkataritza-interes handia duten bost espezietan aplikatu zen hasieran —antxoa, sardina, legatza, txitxarroa eta berdela—, eta honako helburu hauekin diseinatu da:

• Laginak prozesatzeko behar den denbora murriztea eta analisiaren eraginkortasuna hobetzea.
• Ehunka urdail aldi berean aztertzea, eta lagin bakoitzerako identifikatutako harrapakinen zerrenda sortzea.
• Edukia oso digerituta dagoenean ere zehaztasun handia mantentzea.
• Beste espezie batzuetara erraz egokitu ahal izatea, eta, horrela, erabilera-aukerak beste testuinguru eta jarraipen-programa batzuetara zabaltzea.

Emaitzak

Metodoaren baliozkotzeak agerian utzi zituen ikusizko metodo tradizionalarekiko hainbat abantaila:

• Ikusizko azterketarekin baino harrapakin sorta zabalagoa identifikatzea, baita azkar digeritzen diren organismoak ere —esaterako, marmokak—, ohiko analisietan sarritan hautematen ez direnak.
• Aztertutako espezieen dietan gertatzen diren denborazko eta espaziozko aldaketak hautemateko gaitasun handiagoa, ekosistemaren dinamikari buruzko ikuspegi zehatzagoa eskainiz.
• Datu trofiko sendoagoak eta eskalagarriagoak lortzea; datu horiek funtsezkoak dira ekosisteman oinarritutako kudeaketa jasangarriko ereduak garatu eta aplikatzeko, Europako politikekin bat etorriz eta itsas baliabideen nahiz arrantza-sektorearen jasangarritasunean zuzeneko eragina izanik.