Artisau Arrantzaren Iraunkortasuna: Arrantza Aukeren Banaketa eta Itsas Ekosistema Ahulak ezartzearen ondoriozko inpaktua
Azken hamarkadan, AZTIk hainbat proiektu garatu ditu Euskal Autonomia Erkidegoan oinarritutako eta Bizkaiko Golkoko kostaldeko uretan jarduten duen artisau-flotaren edo eskala txikiko flotaren jarduerari buruzko informazioa biltzeko. Nabarmenen artean daude FEMP Ebartesa (Murillas et al. 2023; Galparsoro et al. 2024; Bachiller et al. 2024) eta INTERREG Espazio Atlantikoko CABFishMAN proiektua (ikusi geotoola).
Hala ere, datuak biltzetik harago, helburua da sortutako ezagutza eta informazio guztia erabiltzea sektoreari zein administrazio publikoei kudeaketa arloan aholkuak emateko: (i) bai arrantza-jardueraren beraren inguruan, eta (ii) baita kostaldeko eremuaren inguruan ere, non itsas jarduera ugari elkartzen diren, tartean eskala txikiko flota hauena.
Bereiki, gaur egun bi alderdi nagusi identifikatzen dira, aholku espezifikoa behar dutenak: alde batetik, Itsas Ekosistema Ahulen (VME) izendapen berriek eta beste babes-neurri batzuek flotaren jardueran izan dezaketen inpaktu sozioekonomiko potentziala. Helburua da aztertzea neurri horien inguruan egiten diren inpaktu-azterketek zenbateraino hartzen duten kontuan flota hauen iraunkortasuna eta nola eraldatzen den hori.
Ildo horretan, AZTIk aurreikusten du STECF EWG-24_09 lan-taldean aditu gonbidatu gisa parte hartzea, itsas eremuak ixteak eragin ditzakeen inpaktu sozioekonomikoen analisi-metodologiari buruzko ezagutza eskaintzeko.
Bestalde, Arrantza Politika Bateratuaren (PPC) 17. artikuluaren ezarpenak arrantza-aukerak banatzea du helburu, praktika iraunkorrenak lehenetsiz. Horrek esan nahi du harrapaketa historikoen irizpide tradizionalak gainditu behar direla, eta faktore ingurumenekoak, ekonomikoak eta sozialak integratu. Testuinguru honetan, Europako Batzordeak Hazkunde Urdin Iraunkorraren kontzeptua sustatu du, Europako Itun Berdearekin lerrokatuta, itsas ekonomiaren iraunkortasuna bermatzeko.
Hala ere, iraunkortasunaren definizioa asko aldatzen da erakundeen arabera, eta horrek ikuspegi desberdinak sortzen ditu ebaluazioan eta aplikazioan. FAOk, adibidez, gaur egungo beharrak asetzea etorkizunekoak arriskuan jarri gabe definitzen du; Marine Stewardship Council erakundeak, berriz, gehiegizko arrantza saihestea eta populazio osasuntsuak mantentzea azpimarratzen du. Aniztasun horrek agerian uzten du adierazle argi eta adostuak ezartzearen garrantzia, arrantza-kudeaketa iraunkor eta orekatua lortzeko.
Lan honen helburua da arrantza-sektoreari zein administrazio publikoari aholkuak ematea, arrantza-aukerak banatzeko adierazle desberdinak ezartzeak flotaren iraunkortasunean izan dezakeen eraginari buruz.
Bi kasuetan, xede nagusia da eskala txikiko flota hauek etorkizunean bizirauteko gaitasuna bermatzea, araudi berriek izan dezaketen eragina aurreikustuz eta garaiz aholkatuz.
Horretarako, bi helburu nagusi ezarri dira:
Helburua da aztertzea babestutako eremuen handitzeak Euskal artisau-flotan izango duen inpaktu sozioekonomikoa. Horretarako:
Halaber, arrantza-esfortzuaren berrantolaketari eta sektoreko enpleguaren iraunkortasunari buruzko gomendioak landuko dira. Azkenik, EWG 24-09 aditu-taldean parte hartuko da, DG Mare-rentzat txosten berri bat prestatzeko.
Artisau-flotarentzat iraunkortasun-indize espezifiko bat garatuko da, haren ekarpena ingurumen, gizarte eta ekonomia arloetan ebaluatzeko. Tresna honek aukera emango du sektorea eta administrazioa aholkatzea, etorkizunean 17. artikuluaren aplikazioan gerta daitezkeen aldaketen aurrean.
Helburua da analisi-tresnak garatzea eta aplikatzea, sektoreari eta administrazioari aukera emango dietenak ulertzeko nola eragin dezaketen:
Tresna hauek informazioa eta kudeaketa-aholkularitza ia berehala eskaintzeko gai izango dira, sektoreak jarrera proaktiboa izan dezan eta etorkizuneko neurrietara egokitzeko gaitasuna izan dezan.
Eusko Jaurlaritzak finantzatua, Europako Itsas, Arrantza eta Akuikultura Funtsaren bidez (FEMPA)

Sektoreak: Arrantza eta akuikulturako sektorea
Ikerketa lerroak: Arrantza eta akuikultura eraginkorra eta jasangarria, Bioekonomia
Ikerketa-azpilerroak: Arrantzaren kudeaketa jasangarria