GEAR

Testuingurua

Atlantikoko hegaluze gorria (Thunnus thynnus, ABFT) balio komertzial handiko espeziea da, eta haren biologiak eta ekologiak bereziki sentikor bihurtzen dute ingurumeneko aldaketen aurrean. Metabolismo-eskari handia du, ur epelak nahiago ditu helduaroan, eta ur beroak behar ditu bizitzaren lehen etapetan; gainera, harrapakinen banaketaren eta ugaritasunaren mende handia du, kate trofikoan duen posizioagatik.

Testuinguru horretan, ingurumen-aldaketek hegaluze gorriaren egoera fisikoan, fisiologian eta populazio-dinamikan nola eragiten duten ulertzea funtsezkoa da ekosisteman oinarritutako arrantza-kudeaketa baterantz aurrera egiteko, ebidentzia zientifikoan oinarrituta espeziearen eta arrantzaren jasangarritasuna bermatuko duena, bereziki berotze globalaren eta ozeanoen eraldaketaren testuinguruan.

ICCATek 24-06 Gomendioa berriki onartu izanak (2024ko urria), 23-08 Gomendioa aldatzen duenak, aukera ematen du Itsaso Kantaurian hegaluze gorria gizentzeko proiektu pilotu bat garatzeko. Jarduera hori ez da aurretik eskualdean egin, muga teknikoengatik eta baldintza ozeanografiko desegokiengatik, batez ere udazkenean eta neguan.

Gizentze-instalazioek, itsasoko living lab gisa ulertuta, ikerketarako aukera paregabea eskaintzen dute, ingurumen-baldintza ezagunetan dauden aleen datu biologikoak, fisiologikoak eta genetikoak lortzea ahalbidetzen baitute. Ikerketa publikoko institutuen parte-hartzeak, tartean AZTIrena, espezieari eta gizentze-prozesuei lotutako ezagutza hobetzea ahalbidetuko du, bai eta metodologiak kalibratu eta balioztatzea ere.

Helburuak

Proiektuaren helburu orokorra da laginketa biologiko eta genetikorako programa bat ezartzeko oinarriak finkatzea, urperagarriak diren gizentze-kaioletan; bertan, Itsaso Kantaurian harrapatutako hegaluze gorriaren aleak hiru hilabete inguruz gizenduko dira.

Zehazki, proiektuak honako hauek lortu nahi ditu:
• Gizentze-prozesuan zehar aleen egoera fisikoari eta hazkundeari lotutako ziurgabetasunak murriztea.
• Populazio-egiturari eta konektibitateari buruzko ezagutza sakontzea.
• Biomasa-estimak hobetzeko metodologia alternatiboak kalibratu eta balioztatzea.

Horretarako, honako jarduerak aurreikusten dira:

• Hazkundea eta egoera-indizea ebaluatzea teknika akustikoen eta kamera estereoskopikoen bidez, talla-pisu erlazio espezifikoa ezarriz.
• Talla eta biomasa estimak hobetzea akustika bidez (sonar multihaz eta ekosondak).
• Gantza-edukia eta haren aldakortasuna aztertzea, elikadura-prozesuen adierazle gisa.
• Estresaren eta barne-tenperaturaren monitorizazio jarraitua egitea bio-logger bidez.
• Egitura karbonatatuen konposizio kimikoaren eta ingurumen-baldintzen arteko erlazioa zehaztea.
• Markatzaile genetikoak ebaluatu eta kalibratzea, ugalketa-egoera zehazteko.
• ADN ambientalaren (eDNA) detekzioan prozesu fisikoen eragina aztertzea.
• Aleen arteko ahaidetasun-maila aztertzea SNP markatzaile genetikoen bidez.

Espero den inpaktua

Proiektuaren ikuspegi integralak hegaluze gorriaren fisiologiari, egoerari eta garapenari buruzko ezagutza hobetzea ahalbidetuko du, eta horrekin batera jarduera honen eraginkortasuna eta jasangarritasuna optimizatzea Itsaso Kantaurian.

Gizentze-instalazioetan lortutako datuak, plataforma esperimental kontrolatu gisa, balio handikoak izango dira populazio naturaletara transferitzeko, metodologien kalibrazioa eta balioztatzea erraztuz.

Laginketa biologiko eta genetikorako programa sistematiko bat ezartzeak, biobankuak sortu eta mantentzearekin batera, laginen eta metadatuen eskuragarritasuna indartuko du komunitate zientifikoarentzat, datuen sarbide irekiaren Europako konpromisoekin bat etorriz.

Era berean, proiektuak biomasa-erauzketaren estimazioa hobetzen lagunduko du, metodologia akustikoak balioztatuz eta kudeaketa-ereduak indartuz. Zientziaren eta industriaren arteko lankidetza, AZTI buru dela, funtsezkoa izango da emaitzen inpaktua maximizatzeko.

Finantzaketa