Itsas ingurumeneko larrialdiei azkar erantzutea: Toconao ontziko pellet-isuria

Erronka

Itsasoan ustekabean gertatzen diren isuriek berehalako mehatxua eragiten diete kostaldeko ekosistemei, itsasertzari lotutako jarduera ekonomikoei eta ingurumen-segurtasunari. Gorabehera bat gertatzen denean, kutsatzaileak norantz mugituko diren zehaztasunez jakitea funtsezkoa da babes-neurri eraginkorrak aktibatzeko eta erantzuteko baliabideak optimizatzeko.

Itsaslasterren, olatuen eta baldintza meteorologikoen konplexutasunak beharrezko egiten du halako gertakarien bilakaera denbora errealean aurreikusteko gai diren tresnak izatea.

2023aren amaieran Toconao ontzia Portugalgo kostaldearen aurrean hondoratu izanak alerta-egoeran jarri zuen Kantauri itsasoko kostalde osoa; horregatik, monitorizazioa eta ereduak garatzea funtsezkoak izan ziren.

Irtenbidea

AZTIk itsas jitoa simulatzeko eta aurreikusteko sistema operazionalak garatu zituen, bereizmen handiko eredu ozeanografikoetan eta euskOOS bidez denbora errealean jasotako behaketetan oinarrituta.

Tresna horiei esker:

• Pelleten azaleko garraioa eta sakabanaketa simulatu ziren.
• Itsaslasterrei, haizeari eta olatuei buruzko informazioa integratu zen.
• Arrisku-mapak eta iragarpen-eszenarioak sortu ziren.
• Larrialdian zehar erabakiak hartzeko laguntza eman zen.

Emaitzak

• Eusko Jaurlaritzari laguntza zientifiko eta teknikoa ematea, ITSASERTZA Plana aktibatu eta kudeatzeko.
• Kutsatzaileak kostaldera noiz eta nora irits zitezkeen aurreikusteko iragarpen operatiboak.
• Administrazioen eta larrialdi-erakundeen arteko koordinazioa hobetzea.
• Itsas kutsadurako gertakariei erantzuteko gaitasuna indartzea.