Parte hartzaileak
Fundación Biofísica Bizkaia, BIOCRUCES, AZTI, VICOMTECH, UPV/EHU
Finantzaketa
Intervención y nuevas soluciones para una nutrición de precisión que ayuden a prevenir y tratar la obesidad
Elikagai askotarako sarbidea duen gizarte aurreratu batean bizi garen arren, oro har, gure bizi-ohiturak ez dira osasungarriak. Egoera horrek haurrei zein helduei eragiten die, eta obesitatea eta gehiegizko pisua XXI. mendeko osasun publikoko arazo larrienetakoak dira.
OMEren arabera, gehiegizko pisua eta obesitatea osasunerako kaltegarria izan daitekeen gorputz-gantzaren metaketa anormal edo gehiegizko gisa definitzen dira. Diagnostikoa gorputz-masaren indizearen (GMI) bidez objektibatzen da; indize horrek pertsonaren pisua eta altuera erlazionatzen ditu. GMI altua gaixotasun ez-transmitigarriak izateko arrisku-faktore garrantzitsua da, besteak beste:
Kontuan hartu beharreko beste alderdi bat da obesitatearen pandemia horrek eta harekin lotutako komorbilitateek eragindako kostu pertsonal eta ekonomikoak oso handiak direla.
Euskal Autonomia Erkidegoa (EAE) ere ez dago arazo horretatik kanpo: biztanleriaren % 35,6k du, batez beste, gehiegizko pisua (% 43 gizonen artean eta % 28,2 emakumeen artean), eta % 12,8k obesitatea (% 13,9 gizonen artean eta % 12,6 emakumeen artean). Horregatik, Euskal Autonomia Erkidegorako funtsezko beharra da helduen artean gehiegizko pisua eta obesitatea prebenitzea, bizi-kalitatea hobetzeko, biztanleriaren hazkundea eta zahartzea jasangarri egiteko eta osasun-kostuak murrizteko.
Gaur egun oraindik guztiz definituta ez dauden biomarkatzaile molekular batzuk ezagutzeak, eta, aldi berean, pazienteen jarraipen pertsonalizatua planifikatzeak, EAEko obesitatearen prebentzioan eta murrizketan eragin neurgarria eta iraunkorra izango duten esku-hartzeak ezartzen lagun dezake.
Zehazki, mintz plasmatikoaren profil lipidikoen analisiak, zirkulazioan dauden mikroRNAen profilek eta mikrobiotaren azterketek, obesitatea duten pertsonen beste biomarkatzaile giltzarri —klasikoago eta espezifikoago— batzuekiko korrelazioekin batera, baita haien bilakaerak eta tratamenduarekiko erantzunak ere, nahasmendu metaboliko bat zehaztasunez karakterizatzeko aukera eman dezakete.
Aldi berean, dietan mantenugai espezifiko batzuk falta direla adieraz dezakete. Beraz, pertsonaren profil molekularra ezagututa, esku-hartze pertsonalizatuak eta, ondorioz, gaixotasunari aurre egiteko eraginkorragoak diseinatu ahal izango dira.
Nutrizio-esku-hartze batean aztertutako analisi molekular desberdinen artean parametro giltzarriak behar bezala hautatzeak aukera emango du elikadura-irtenbide baten prototipoa garatzeko. Irtenbide hori odol-analisi nahiko sinple eta ekonomikoki bideragarri batean eta euskarri digital batean (mugikorretarako app bat) oinarrituko da, eta obesitatea eta harekin lotutako gaixotasunak eragiten dituzten alterazio metabolikoak aurreikusteko, diagnostikatzeko eta kontrolatzeko aukera emango du.
Gainera, obesitatea duten pertsonen parametro biokimikoen eta hesteetako mikrobiotaren profilaren arteko asoziazio- edo korrelazio-azterketek argitu egingo dute xede-populazio horrek mantenugaiak nola erabiltzen eta metabolizatzen dituen eta, ondorioz, parametro molekularretan eta hesteetako mikrobiotaren egitura globalean oinarritutako dieta pertsonalizatu baten eraginkortasuna.
Horrek aurrerapauso zientifiko eta teknologiko nabarmena ekarriko du teknologia omikoen, zelula-egituraren azterketen eta azterketa epigenetikoen aplikazioan, nutrizio pertsonalizatua zehaztasunez definitzeko.
Azkenik, bena-ziztadaz ateratako odola baino ez-inbaditzaileagoak diren lagin biologikoak —hala nola listua edo odol-tanta bat— erabiltzeko bideragarritasuna aztertzeko hurbilketa bat egingo da. Tresna konputazionalen bidez, lagin horien eta teknika konplexuagoen arteko korrelazio-algoritmoak definituko dira, metodologia horiek nutrizio pertsonalizatuko kit komertzialetara transferitzea errazteko.
Fundación Biofísica Bizkaia, BIOCRUCES, AZTI, VICOMTECH, UPV/EHU
Sektoreak: Elikadura eta Osasuna
Ikerketa lerroak: Nutrizio eta osasun pertsonalizatua, Zahartze osasungarria
Ikerketa-azpilerroak: Elikaduraren eragina giza osasunean
