Albisteak
Edukien aurkibidea
Pasaia, 2026ko otsailaren 17a.- Atlantikoko hegalaburra (Thunnus thynnus), mundu mailan itsas espezie enblematiko eta preziatuenetakoa, bere banaketa aldatzen ari da klima-aldaketaren ondorioz. Nazioarteko azterlan zientifiko batek ondorioztatzen du ozeanoaren tenperaturaren igoerak XXI. mendean zehar moldatuko dituela espezie honek elikatzeko, ugaltzeko eta harrapatzeko dituen eremuak.
Ikerketa, Navigating Future Waters: The Resilience of the Atlantic Bluefin Tuna Under Climate Change izenekoa, Fish and Fisheries aldizkarian argitaratu da, eta erakusten du ozeanoa berotzen den heinean hegalaburra pixkanaka iparralderantz desplazatzeko joera izango duela, ur hotzago eta produktiboagoen bila. Mugimendu horrek habitat-galera ekarriko du eskualde tropikal eta epeletan, eta, aldiz, baldintza onuragarrien irabazia latitude handiagoko eremuetan: Europa iparraldean, Groenlandiaren inguruan eta Atlantikoaren ipar-ekialdean, besteak beste.
Beste proiekzioetako batek adierazten du hegalaburraren bi ugalketa-gune nagusien —Mediterraneoa eta Mexikoko golkoa— egokitasuna nabarmen jaitsiko dela ale helduentzat. Atmosferara isurtzen diren berotegi-efektuko gasen emisioen eszenatoki pesimistenen arabera, Mediterraneoko habitataren egokitasuna %27 murriztu liteke, eta Mexikoko golkoarena, berriz, %70eraino jaitsi; horrek espeziearen epe luzerako ugalketa-arrakasta kolokan jar lezake.
“Hegalaburraren egokitzeko gaitasun handia da, baina gure proiekzioek erakusten dute klima-aldaketak elikadura-eremuen, ugalketa-eremuen eta arrantza-jardueraren arteko oreka aldatzen ari dela”, azaldu du Maite Erauskin-Extramianak, AZTIko ikertzaile eta ikerketaren egile nagusiak. “Horregatik, funtsezkoa da klima-aldaketak aurreikusten dituen inpaktuak pixkanaka kudeaketa-sistemetan txertatzea, aurreratu ahal izateko eta baliabideak modu eraginkorrago eta jasangarriagoan administratzeko”.
Lanaren beste atal batek hegalaburrak jaten dituen espezieen bilakaera ere aztertzen du, hala nola sardinarena, berdelarena edo txipiroiarena. Harrapakin horiek ere latitude altuagoetara desplazatzeko joera dute; horren ondorioz, hegaluzea eta bere harrapakin nagusiak gainjartzen diren eremu berriak sortzen dira, bereziki eskualde borealetan. Eremu horiek etorkizunean “babesgune klimatiko” edo bereziki egokiak diren gune berriak izan litezke.
“Klima-aldaketak ez die ekosistemei bakarrik eragiten; itsas baliabideak kudeatzeko modua ere eraldatzen du”, dio Erauskin-Extramianak. “Desplazamendu horiei aurrea hartzea funtsezkoa da biodibertsitatea zein haren menpeko bizibideak babesteko”.
Ikerketa hau eredu aurreratuetan oinarritzen da: ingurumen-datuak, Atlantikoko hegalaburraren presentzia, haren harrapakin nagusien banaketa eta arrantza-jarduera uztartzen ditu, eta mendearen amaierara arteko hainbat eszenatoki klimatiko proiektatzen ditu. Emaitzek agerian uzten dute premiazkoa dela klima-aldaketara egokitutako arrantza-kudeaketa malgua ezartzea, jada ohiko muga tradizionalak errespetatzen ez dituzten espezieei erantzuteko gai izango dena.
Azterlana Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren babesarekin egin da, baita Europako proiektu hauen laguntzarekin ere: FutureMares, SusTunTech, Mission Atlantic, Biodiversa+ eta SOMBEE.
Artikulu zientifikoa