Elikadura-prozesuen ekoefizientziarako eredu prediktiboak: IoT plataformaren bidez bildutako datuetatik abiatuta prozesuen modelizazioa
2021ean, AZTIk FoodTure txostena argitaratu zuen. Bertan azpimarratzen da beharrezkoa dela nekazaritza- eta elikadura-industria jasangarriago, osasungarriago eta berritzaileago baterantz aurrera egitea, bereziki 2020ko osasun-krisiaren ondoren; krisi horrek agerian utzi zuen sektore sendo eta erresiliente bat izatearen garrantzia.
Agertoki berri honetan, digitalizazioa funtsezko elementu gisa ageri da, balio-kate osoan zehar Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritza- eta elikadura-sektorearen eraginkortasuna eta lehiakortasuna hobetzeko. EAEn eraldaketa hori ekimen estrategiko eta laguntza-ildo desberdinen bidez sustatzen ari da, enpresek teknologia digitalak bereganatzea errazteko.
Hala ere, sektorearen digitalizazio-maila oraindik mugatua da, eta gabeziak daude prozesuen monitorizazioan eta informazioaren zentralizazioan. Gainera, digitalizazioa etengabeko prozesua da, eta adimen artifizialaren integrazioarekin gero eta azkarrago garatzen ari da.
Testuinguru horretan, AZTIk azken urteotan kostu txikiko IoT soluzioen garapenean aurrera egin du, industria-prozesuetako datuak biltzeko eta zentralizatzeko. Horretarako, prototipoak eta plataformak baliozkotu dira, elikadura-industriaren eraldaketa digital progresiborako oinarriak ezartzeko.
Proiektuaren helburu nagusia da Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritza- eta elikadura-sektore berritzaile eta lehiakorrago baterantz aurrera egiten jarraitzea, balio-kateen digitalizazioan oinarrituta, sektorea balorizatzeko, modernizatzeko eta lehiakortasuna handitzeko.
Horretarako, proiektua nekazaritza- eta elikadura-katearen eraldaketa digital progresibora bideratzen da, elikadura-kate 4.0 baterantz aurrera egiteko beharrezko geruza guztiak jorratuz. Geruza horien artean daude prozesuen sentsorizazioa, informazioaren digitalizazioa eta zentralizazioa IoT plataformen bidez, eta ondoren datuen ustiapen aurreratua, oinarrizko prozesu-kontroletik hasi eta eredu prediktiboen eta biki digitalen sorreraraino.
Proiektuaren helburu zehatza da jada neurri batean monitorizatuta dauden edo informazioa zentralizatuta ez duten prozesu pilotuen digitalizazioarekin jarraitzea. Horretarako, 2024an hasitako esperientziari jarraipena emango zaio, zeina 4–20 mA eta MODBUS seinaleen harrapaketarako kostu txikiko sistema baten normalizazioan oinarritu zen, baita monitorizazioa hobetzeko eta prozesuen modelizaziorantz aurrera egiteko sentsore berriak txertatzean ere.
Helburu hori lortzeko, proiektuak honako lan-faseak aurreikusten ditu:
Oro har, elikadura-industriaren digitalizazioak produkzio-eraginkortasun handiagoa lortzea ahalbidetzen du, prozesuen monitorizazio zehatzagoari, akatsen murrizketari eta ekoizpen-sistemen autonomia handiagoari esker.
IoT eta Big Data bezalako teknologien integrazioak balio-katearen ikuspegi globala errazten du, elikagaien trazabilitatea, inbentarioen eta prozesuen kontrola hobetzen ditu eta desbideratzeak goiz detektatuz elikagaien segurtasuna indartzen du. Era berean, Business Intelligence tresnek aukera ematen dute erabakiak modu informatuagoan hartzeko, datu errealetan oinarrituta.
Ingurumenaren ikuspegitik, sistema digitalek ura eta energia aurrezten laguntzen dute, galerak eta hondakinak murrizten dituzte eta ingurumen-inpaktuaren ebaluazio jarraitua errazten dute, ekoizpen-eredu jasangarriagoak eta ekonomia zirkularrarekin lerrokatuak sustatuz.
Zehazki, proiektu honek aukera emango dio AZTIri monitorizazio nahikorik ez duten edo informazioa zentralizatuta ez duten prozesuen digitalizazioari heltzeko beharrezko ezagutza sortzeko, datuak jasotzeko kostu txikiko interfaze sendo eta eskalagarri bat balioztatuz. Emaitzek oinarriak ezarriko dituzte etorkizunean industria-ingurune errealetan bermeekin ezartzeko, baita elikadura-industriari aplikatutako eredu prediktiboak eta biki digitalak garatzeko ere.
Eusko Jaurlaritza – Gobierno Vasco

Sektoreak: 4.0 Teknologia, Elikagaien sektorea
Ikerketa lerroak: Digitalizazioa, Elikadura-jasangarritasuna eta ekoefizientzia
Ikerketa-azpilerroak: Digitalizazioa eta adimen artifiziala