Zer da?
ENVIROSCORE elikagaien sektorerako berariaz garatutako ingurumen-kalifikazio metodologia da, AZTIk sortu eta zientifikoki balioztatua, Lovainako Unibertsitatearekin (KU Leuven) lankidetzan. Bere helburua industriari produktuaren ingurumen-inpaktua ezagutzeko tresna fidagarri bat eskaintzea da, eta informazio hori merkatuan modu ulergarrian komunikatzea.
Bizi-Zikloaren Analisian (BZA) oinarritzen da, eta produktuaren etapa guztiak ebaluatzen ditu: lehengaien ekoizpenetik hasi eta bizi-zikloaren amaierara arte.
Zein arazo konpontzen ditu?
- Elikagai-produktuen ingurumen-inpaktua neurtzeko dagoen konplexutasuna.
- Emaitzak produktuen artean alderatzeko tresna estandarizatu eta zientifikoki balioztatuen falta.
- Ingurumen-informazioa kontsumitzailearentzat modu argi eta erraz ulergarrian komunikatzeko beharra.
Nola funtzionatzen du?
- Produktuaren bizi-zikloko etapa bakoitzeko datuak biltzen dira.
- ENVIROSCOREren algoritmoak 16 ingurumen-adierazle giltzarri kalkulatzen ditu (karbono-aztarna, ur-aztarna, baliabideen erabilera, azidotzea, eutrofizazioa, besteak beste).
- Emaitzak puntuazio global batean integratzen dira.
- Puntuazio hori bost mailako eskala batean adierazten da: Atik (ingurumen-errendimendurik onena) Era (inpaktu handiena).
- Sistema barne-hobekuntzarako zein kontsumitzaileei zuzendutako etiketatzerako erabil daiteke.
Onura nagusiak
- Zorroztasuna eta fidagarritasuna: AZTIk eta KU Leuvenek garatua, Europako Batzordeak gomendatutako Produktuaren Ingurumen-Aztarnaren (PEF) metodologian oinarritua.
- Babes instituzionala: Eusko Jaurlaritzak eta Europako Batzordeak finantzatua, EIT Food programaren bidez.
- Aintzatespen zientifikoa: Nature aldizkariak ingurumen-inpaktua ebaluatzeko metodologia sendo eta fidagarritzat jotzen du.
- Estaldura integrala: 16 adierazleren analisia, ingurumen-inpaktuaren ikuspegi osoa eskaintzeko.
- Alderagarritasuna: produktu desberdinak irizpide homogeneoekin ebaluatzeko aukera ematen du.
- Etengabeko hobekuntzarako laguntza: inpaktua murrizteko eremu kritikoak identifikatzen ditu.
- Komunikazio eraginkorra: etiketa argia, erosketa-erabaki jasangarriagoak errazteko.
- Balidazioa: 20 produktu-kategoriatik goratan egiaztatua, ekodiseinuan eta inpaktu-murrizketako planetan aplikagarria.
Argitalpen zientifikoak
ENVIROSCOREren algoritmoa honako argitalpen zientifikoetan deskribatu eta balioztatu da:
- Ramos, S., Segovia, L., Melado-Herreros, A. et al. Enviroscore: normalization, weighting, and categorization algorithm to evaluate the relative environmental impact of food and drink products. npj Sci Food 6, 54 (2022). https://doi.org/10.1038/s41538-022-00165-z
