Kostaldeko alerta-sistemen berrikuntza: zientzia aplikatua arriskuak aurreikusteko eta euskal kostaldea babesteko

Erronka

Gaur egungo gizarteak, baldintza meteorologikoen mendekotasun handia dutenez, gero eta kalteberagoak dira muturreko fenomenoen eta klima-aldaketaren aurrean. Euskal Autonomia Erkidegoan, kostaldeak garrantzi estrategiko handia du ikuspegi ekonomiko eta sozialetik, eta funtsezkoa da ekaitzekin, olatuekin edo kostaldeko higadurarekin lotutako arriskuak aurreikustea, pertsonen segurtasuna, azpiegiturak eta ekosistemak babesteko.

Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak (LAEM/DAEM) eta Euskalmetek programa anbiziotsu bat bultzatu zuten alerta goiztiarreko sistemak, modelizazioa eta kostaldearen jarraipena hobetzeko, denbora errealeko behaketa eta azken teknologia zientifikoak uztartuz.

Irtenbidea

AZTIrekin lankidetzan, DAEMek oceanografia operazionaleko eta kostaldeko bideometria-teknologiak integratu ditu, fenomeno marinoak zehaztasun handiz monitorizatu, aztertu eta aurreikusteko aukera ematen dutenak.

AZTIk garatutako KOSTASystem sistemak 30 bideometria-estazio baino gehiago erabiltzen ditu, maiztasun handiko irudiak hartuz prozesu fisiko konplexuak neurtzeko —hala nola kostaldearen morfologiaren aldaketak, itzulera-korronteak edo olatuen inpaktua— eta uholdeak edo dikeen gainezkatzeak modu automatikoan detektatzeko.

MARLIT proiektuaren esparruan, AZTIk, DAEMek eta Euskalmetek algoritmo prediktibo berriak eta behaketa topografiko autonomoak ezarri dituzte, ekaitzek sortutako arriskuen aurreikuspena eta klima-aldaketako eszenatokietan duten bilakaera hobetzeko.

Horrez gain, AZTIk aholkularitza zientifikoa ematen duen EuskOOS sistemak Euskal Autonomia Erkidegoko oceanografia operazionaleko sarea sendotzen du, bereizmen handiko datu ozeano-meteorologikoak integratuz eta administrazioen, ikertzaileen eta herritarren eskura jarriz euskoos.eus plataformaren bidez.

Emaitzak

• Ekaitzen eta kostaldeko arriskuen aurrean alerta-sistema zehatzago eta eraginkorragoak.
• Denbora errealeko behaketen eta azken belaunaldiko aurreikuspen-ereduen integrazioa.
• Kostaldeko uholdeen detekzio automatizatua, bideometriaren bidez.
• Kalitate handiko datu ozeanografikoetarako sarbide irekia, itsas segurtasuna eta kudeaketa hobetzeko.
• AZTI, DAEM eta Euskalmeten arteko lankidetza zientifiko egonkorra, Euskadik larrialdi meteorologiko eta marinoei aurrea hartzeko, prebenitzeko eta erantzuteko duen gaitasuna indartzen duena.