Albisteak
Derio, 2026ko urtarrilaren 13a. AZTIk CESFAC Fundazioaren XII. “Miguel Ángel Díaz Yubero” Saria jaso du, Nutrizioa eta jasangarritasuna kategorian, ekonomia zirkularraren ikuspegitik nekazaritza-elikagaien azpiproduktuen aprobetxamendu berriak aztertzen dituen ikerketa baten ondorioz. Saria, izaera nominalekoa, David San Martín AZTIko jasangarritasun-adituari eman zaio, deialdi honen barruan lana aurkeztu duelako.
Saria Espainiako Albaitaritza Zientzien Akademia Errealak eman du, CESFAC Fundazioaren babesarekin, eta orientazio aplikatua duten lan zientifikoak aitortzen ditu. Kasu honetan, epaimahaiak bereziki baloratu ditu azterlanaren sendotasun esperimentala eta elikadura-ekoizpeneko sistema jasangarriagoetara aurrera egiteko duen erabilgarritasuna.
Saritutako artikuluak, AZTIk NEIKERrekin eta Nekazaritza Elikagaien Ikerketa eta Teknologiako Institutuarekin (IRTA) lankidetzan garatuak, hiru kasu-azterketa aztertzen ditu, kafe-, ardo- eta garagardo-industrietatik datozen azpiproduktuen balorizazioan oinarrituta. Helburua da, tradizionalki hondakintzat hartu diren material horiek, rumiante, untxi eta arrainentzako pentsuetan osagai funtzional gisa elikadura-katean berriro txerta daitezkeen ala ez egiaztatzea.
Emaitzak argiak dira. Aztertutako azpiproduktuak animalien elikaduran txerta daitezke ekoizpen-errendimendua kaltetu gabe, eta zenbait kasutan, azken produktuaren kalitatean hobekuntzak ere lortzen dira. Gainera, konposatu bioaktiboen edukia dela eta, digestio-osasunari eta animalien ongizateari lotutako onura gehigarriak eskaintzen dituzte.
“Aitortza honek lan kolektiboa eta ikerketaren ikuspegi aplikatua balioan jartzen ditu, eta animalien nutrizioa ulertzeko modu desberdin bat aitortzen du, non jasangarritasuna, osasuna eta eraginkortasuna eskutik doazen”, azaldu du David San Martín AZTIko jasangarritasun-adituak. “Erakusten du zentroen arteko lankidetzak eta ezagutza zientifikoak irtenbide errealak eskain ditzaketela elikadura-sektorea eredu jasangarriagoetara aurrera egiteko, eta teknologia egokiarekin, gaur egun hondakintzat jotzen dena industria-balio handiko baliabide bihur daitekeela”.
Sektore-ikuspegitik, azterlanak lehengaien mendekotasuna murrizteko, nekazaritza-industrien azpiproduktuentzako balorizazio-aukerak irekitzeko eta ekoizpen-sistema eraginkorrago eta ingurumenarekiko errespetutsuagoak garatzeko froga erabilgarriak eskaintzen ditu, Europako jasangarritasun- eta bioekonomia-estrategiekin bat etorriz.
Aitortza honekin, AZTIk elikadura-sektorearen zerbitzura dagoen ikerketa aplikatuarekiko konpromisoa indartzen du, beste erreferentziazko zentroekin lankidetzan oinarritua eta industriara transferitu daitekeen ezagutza sortzera bideratua.